Təcrübəmizə əsasən, təkrar emal olunmuş plastikin keyfiyyəti bir neçə əsas amildən asılıdır. Bunların ən vacibləri polimerin növü, toplanmış materialın təmizliyi, uyğun və uyğun olmayan plastiklərin bir-birindən nə dərəcədə ayrılması və material axınında qalan çirklənmə səviyyəsidir. OECD-nin təhlilləri də daha keyfiyyətli çeşidləmənin vacibliyini vurğulayır, çünki çeşidləmənin keyfiyyəti təkrar emal olunmuş materialların təmizliyinə və dəyərinə birbaşa təsir göstərir.
Plastikin növü və təmizliyi
İlk əsas amil plastikin özüdür. Bütün plastiklər təkrar emal prosesində eyni şəkildə davranmır və onların hamısı eyni axına aid deyil. Müxtəlif plastik növlərini tanımaq vacibdir, çünki fərqli polimerlərin ərimə xüsusiyyətləri, mexaniki göstəriciləri və son istifadə sahələri bir-birindən fərqlənir. ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyi (EPA) də müxtəlif polimerləri anlamağın vacibliyini qeyd edir, çünki bəzi təkrar emal sistemləri yalnız müəyyən plastik növlərini qəbul edir.
Bizim üçün bu, sadəcə nəzəri məsələ deyil. Müəssisəyə daxil olan müxtəlif plastik növləri birbaşa hazır məhsulun sabitliyinə təsir edir. Əvvəlcədən çeşidlənmiş və mənşəyi sənədləşdirilmiş polietilen tullantısı qarışıq və düzgün müəyyən edilməmiş xammaldan tamamilə fərqli nəticə verir.
Məsələn, saytımızda qeyd etdiyimiz kimi, təbii rəngli LDPE regranulatımız müvafiq sənədlərə malik lisenziyalı təchizatçılardan alınan əvvəlcədən çeşidlənmiş tullantılardan istehsal olunur. Bu da xammalın keyfiyyəti ilə son məhsulun keyfiyyəti arasında nə qədər güclü əlaqə olduğunu göstərir.
Təmizlik də polimer növü qədər vacibdir. Əvvəlki istifadədən qalan qalıqlar, çirk, etiketlər, nəmlik və plastik olmayan materiallar regranulatın keyfiyyətini aşağı salır və istehsal prosesinin idarə edilməsini çətinləşdirir. Təkrar emal olunmuş plastiklərin qida ilə təmasda istifadəsinə dair Avropa İttifaqı qaydalarında da çirklənməyə xüsusi diqqət yetirilir, çünki plastik tullantılar əvvəlki istifadədən qalan və yeni tətbiqlər üçün uyğun olmayan maddələri ehtiva edə bilər.
Müxtəlif plastik növlərinin qarışdırılması
Uyğun olmayan polimerlərin bir-birinə qarışdırılması təkrar emal olunmuş plastikin keyfiyyətini azaltmağın ən sürətli yollarından biridir. Müxtəlif plastiklər eyni şəkildə ərimir, axmır və eyni performansı göstərmir. Buna görə də müxtəlif material axınları nəzarətsiz şəkildə qarışdırıldıqda, nəticədə daha zəif və qeyri-sabit material əldə edilə bilər.
OECD-nin təhlilləri də mənbədə düzgün çeşidləmənin və daha effektiv ayrılmanın vacibliyini vurğulayır. Çünki materialın təmizliyi son məhsulun dəyərinə və təkrar emal imkanlarına birbaşa təsir göstərir.
Məhz buna görə də sənaye miqyasında plastiklərin polimer növünə görə ayrılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müasir çeşidləmə sistemləri PE, PP, PET və PS kimi monofraksiyaları daha dəqiq şəkildə ayırmaq üçün hazırlanır.
Məsələn, TOMRA qabaqcıl sensor əsaslı çeşidləmə texnologiyalarından istifadə etməklə qarışıq plastik tullantıların müxtəlif polimer fraksiyalarına ayrılmasını və bununla da bərpa və təkrar emal prosesinin səmərəliliyinin artırılmasını təsvir edir.
Bu cür texnologiyalar vacibdir, çünki xammal axını yuma və emal xəttinə daxil olmamışdan əvvəl nə qədər düzgün müəyyənləşdirilərsə, son məhsulun keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq bir o qədər asan olur.
Çirklənmə və kənar maddələrin mövcudluğu
Çirklənmə yüksək keyfiyyətli təkrar emal olunmuş məhsul əldə edilməsinin qarşısındakı əsas maneələrdən biridir. Əsas polimer uyğun olsa belə, müxtəlif çirkləndiricilər materialın rənginə, qoxusuna, özlülüyünə, struktur sabitliyinə və emal xüsusiyyətlərinə mənfi təsir göstərə bilər.
Avropa Komissiyasının Birgə Tədqiqat Mərkəzi (JRC) vahidlik, özlülük, rəng və qoxu kimi göstəriciləri təkrar emal keyfiyyətinin mühüm meyarları kimi müəyyən edir. Plastics Recyclers Europe isə daha effektiv çeşidləmə, isti yuma, daha incə filtrasiya və qoxunun aradan qaldırılması texnologiyalarının təkrar emal olunmuş materialların təmizliyini zamanla yaxşılaşdırdığını qeyd edir.
Praktiki istehsal baxımından çirklənmə yalnız regranulatın vizual keyfiyyətini aşağı salmır. O, həmçinin ekstruziya prosesində materialın sabitliyini zəiflədə, plyonka istehsalını çətinləşdirə və hazır məhsulun keyfiyyətinə olan etimadı azalda bilər.
Bu səbəbdən çirklənməyə nəzarəti sonradan həyata keçirilən əlavə təmizləmə mərhələsi kimi deyil, istehsal prosesinin əsas hissəsi kimi qəbul edirik.
Yüksək keyfiyyətli təkrar emal olunmuş plastik bizneslər üçün niyə vacibdir?
Bizim üçün yüksək keyfiyyətli təkrar emal olunmuş plastik vacibdir, çünki müəssisələr regranulatı sadəcə material kimi deyil, müxtəlif məhsulların istehsalında istifadə etmək üçün alırlar.
Bu materiallar plyonka, paket, sənaye qablaşdırması və digər məhsulların istehsalında istifadə olunduğuna görə onların performansı sabit olmalıdır.
Regranulatın keyfiyyəti qeyri-sabit olduqda, hazır məhsulun nəticələri də proqnozlaşdırılması çətin hala gəlir. Bu isə avadanlığın işləməsinə, yapışdırılma keyfiyyətinə, qalınlığın sabitliyinə, görünüşə, daşınma və saxlama zamanı məhsulun performansına təsir göstərə bilər.
JRC-nin təkrar emal keyfiyyəti ilə bağlı araşdırmaları da ikinci dərəcəli xammalın daha tələbkar məhsul tətbiqlərində istifadə edilə bilməsi üçün yüksək keyfiyyətli təkrar emalın vacibliyini vurğulayır.
Son məhsulun və qablaşdırmanın performansına təsiri
İlkin materialın keyfiyyəti birbaşa son məhsulun keyfiyyətinə təsir edir.
Qablaşdırma məhsullarında bu, sabit plyonka istehsalı ilə təkrarlanan istehsal problemləri, davamlı paketlərlə zəif nöqtələrin yaranması və ardıcıl performans göstərən məhsulla dəyişkən nəticələr arasındakı fərqi müəyyən edə bilər.
Saytımızda qeyd etdiyimiz kimi, istehsal etdiyimiz regranulat həm öz sonrakı məhsullarımızın istehsalında istifadə olunur, həm də müştərilərə hazır məhsul kimi təqdim edilir. Məqsədimiz daha keyfiyyətli və stabil son məhsul istehsalına dəstək olmaqdır.
Davamlı istehsal və dairəvi iqtisadiyyatla əlaqə
Regranulatın keyfiyyəti ilə davamlılıq arasında da birbaşa əlaqə mövcuddur.
Daha yüksək keyfiyyətli təkrar emal olunmuş materialların əldə edilməsi onların real istehsal proseslərində ilkin xammalı əvəz etməsi imkanını artırır. Bu isə materialların dairəvi istifadəsini dəstəkləyir və tullantıların azaldılmasına kömək edir.
OECD-nin təkrar emal olunmuş plastik bazarları ilə bağlı araşdırmaları da ikinci dərəcəli xammalın istifadəsinin ilkin plastiklərdən asılılığın azaldılmasında mühüm rol oynadığını göstərir. Bununla yanaşı, çirklənmə, təchizat riskləri və keyfiyyət dəyişkənliyi istehsalçılar üçün hələ də aktual problemlər olaraq qalır.
Təkrar emal prosesində texnologiyanın rolu
Bizim fikrimizcə, texnologiya təkrar emal ideyasını real material keyfiyyətinə çevirən əsas amillərdən biridir.
Keyfiyyətli təkrar emal olunmuş məhsul əldə etmək üçün çeşidləmədən yuma prosesinə, ekstruziyadan qranullaşdırmaya qədər bütün mərhələlər düzgün işləməlidir.
Plastics Recyclers Europe da çeşidləmə, yuma, filtrasiya, ekstruziya və dekontaminasiya proseslərinin Avropada təkrar emal nəticələrinin yaxşılaşdırılmasında mühüm rol oynadığını vurğulayır.
Materialların çeşidlənməsi, yuyulması və emalı
Çeşidləmə və yuma prosesin əsas mərhələlərindəndir.
Daha effektiv çeşidləmə polimerin təmizliyini artırır, keyfiyyətli yuma isə məhsulun xüsusiyyətlərini zəiflədə biləcək qalıqları və təkrar emala yararsız maddələri aradan qaldırır.
Plastics Recyclers Europe yumanı plastik lopalarının təmizlənməsi və regranulatın keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə biləcək maddələrin çıxarılması baxımından mühüm mərhələ kimi qiymətləndirir.
Poligroup-da isə təkrar emal prosesini satın alınan tullantı materialından başlayan və çeşidləmə, xırdalama, yuma, qurutma, ekstruziya, filtrasiya və qranullaşdırma mərhələlərindən keçərək regranulatın əldə olunması ilə tamamlanan tam texnoloji proses kimi təqdim edirik.
Bu ardıcıllıq vacibdir, çünki yüksək keyfiyyətli təkrar emal olunmuş material yalnız bir avadanlığın nəticəsi deyil. Bu, bütün prosesin nəzarət altında və düzgün şəkildə idarə edilməsinin nəticəsidir.
Müasir avadanlıqlar son məhsulun keyfiyyətini necə yaxşılaşdırır?
Müasir avadanlıqlar daha dəqiq çeşidləmə, daha effektiv filtrasiya və istehsal prosesinin daha sabit idarə olunmasına imkan verir.
Plastics Recyclers Europe-un məlumatlarına əsasən, təkmilləşdirilmiş optik çeşidləmə sistemləri, isti yuma texnologiyaları, daha incə filtrasiya və inkişaf etmiş ekstruziya avadanlıqları təkrar emal olunmuş plastiklərin təmizliyini artırıb və onların istifadə sahələrini genişləndirib.
Bizim təkrar emal fəaliyyətimiz də bu istiqaməti əks etdirir. Biz Herbold və Erema avadanlıqları əsasında qurulmuş iki təkrar emal xətti ilə işləyirik. Əldə etdiyimiz regranulat həm öz istehsalımızda istifadə olunur, həm də müştərilərimizə hazır məhsul kimi təqdim edilir.
Bizim üçün müasir avadanlıq yalnız yüksək istehsal həcmi demək deyil. Əsas məqsəd son məhsulun keyfiyyətinə daha dəqiq nəzarət etməkdir.
Daha yüksək keyfiyyətli təkrar emal olunmuş plastik necə əldə etmək olar?
Daha yüksək keyfiyyətli təkrar emal olunmuş plastik yalnız bir nəzarət mərhələsinin nəticəsi deyil.
Bunun üçün düzgün xammal seçimi, güclü istehsal nəzarəti, etibarlı texnologiya və aydın keyfiyyət standartları birlikdə tətbiq edilməlidir.
Təkrar emal olunmuş plastiklərlə bağlı Avropa standartlaşdırma işlərində də izlənəbilənlik, uyğunluğun qiymətləndirilməsi və polietilen kimi regranulatların xüsusiyyətlərinin müəyyənləşdirilməsinə xüsusi əhəmiyyət verilir.
EN 15343 plastiklərin təkrar emalı zamanı izlənəbilənlik, uyğunluğun qiymətləndirilməsi və təkrar emal olunmuş materialın payının müəyyənləşdirilməsi üçün əsas istinad standartlarından biridir. Digər EN standartları isə müxtəlif polimer ailələri üzrə regranulatların xüsusiyyətlərinin müəyyənləşdirilməsini əhatə edir.
Prosesə nəzarət və keyfiyyət standartları
Bizim üçün prosesə nəzarət və keyfiyyət standartları bir-birindən ayrılmaz anlayışlardır.
Standartların tətbiqi yalnız sənədlərlə məhdudlaşmamalıdır. Onlar izlənəbilənlik, daxil olan xammalın yoxlanılması, istehsal prosesinin monitorinqi və hazır məhsulun sınaqdan keçirilməsi ilə dəstəklənməlidir.
Məhsul səhifələrimizdə qeyd etdiyimiz kimi, daxili laboratoriyamız məhsul keyfiyyətinin təmin edilməsində mühüm rol oynayır. RecyClass, Blauer Engel və ISO 9001 kimi sertifikatlar da nəzarət olunan keyfiyyət sistemimizi nümayiş etdirən əsas elementlər sırasındadır.
Etibarlı təchizatçı və tərəfdaşların seçilməsi
Sonuncu, lakin heç də az əhəmiyyətli olmayan amil tərəfdaş seçimidir.
Təkrar emal olunmuş materialın keyfiyyəti yalnız zavod daxilində formalaşmır. Bu proses tullantı materialının sistemə daxil olduğu andan başlayır.
Etibarlı təchizatçılar, təmiz və sənədləşdirilmiş xammal axınları, güclü istehsal intizamına malik tərəfdaşlar son məhsulun keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir.
Poligroup olaraq biz təkrar emala yararlı LDPE materiallarını lisenziyalı təchizatçılardan əldə edir və onları öz laboratoriyamız və sertifikatlaşdırılmış sistemlərimiz tərəfindən dəstəklənən nəzarətli təkrar emal və istehsal proseslərindən keçiririk.
Məhz bu yanaşma xammalın daxil olduğu andan son tətbiqə qədər materialın keyfiyyətini mümkün qədər sabit saxlamağa imkan verir.