Qida Sənayesində əlcək seçimi: gigiyena və təhlükəsizlik tələbləri
Bu yazıda qida emalı sahəsi üçün düzgün əlcəyin necə seçilməsi, nəzərə alınmalı əsas məqamlar, müvafiq standartlar və əlcəklərin həqiqətən qida ilə təmas üçün təhlükəsiz olub-olmadığını necə müəyyən etmək barədə məlumat verəcəyik.
Qida ilə işləyərkən əlcək taxmaq məcburidirmi?
Bir çox ölkədə qida ilə işləyən müəssisələr üçün əsas tələb qidanın təhlükəsiz və gigiyenik şəraitdə hazırlanmasıdır. Qanunvericilik hər zaman əlcək taxmağı məcburi etməsə də, müəssisələr qidanın çirklənməsinin qarşısını almaq üçün effektiv tədbirlər görməlidirlər. Əlcəklər bu tədbirlərdən yalnız biridir.
Digər vacib gigiyena qaydalarına aşağıdakılar daxildir:
- Əllərin mütəmadi olaraq yuyulması;
- Maşa, qaşıq və digər köməkçi vasitələrdən istifadə;
- Çirklənmənin qarşısını almaq üçün əlcəklərin vaxtında dəyişdirilməsi;
- İstehlaka hazır qidalarla (Ready-to-Eat – RTE) birbaşa əl təmasından qaçınılması.
Əlcəklərdən düzgün istifadə qaydaları
Əlcəklər yalnız düzgün istifadə olunduqda effektiv qoruma təmin edir. Əks halda onlar da çirklənmə mənbəyinə çevrilə bilər.
Tövsiyə olunan qaydalar
- Hər yeni iş və ya proses üçün yeni əlcəkdən istifadə edin.
- Əlcək geyinməzdən əvvəl əllərinizi yaxşıca yuyun.
- Pul, telefon, qapı dəstəyi və digər səthlərə toxunduqdan sonra əlcəyi dəyişdirin.
- Əlcəyi çıxardıqdan sonra əllərinizi yenidən yuyun və yalnız bundan sonra yeni əlcək geyinin.
Qida sənayesində istifadə olunan birdəfəlik əlcək növləri
Qida sənayesində ən çox istifadə olunan birdəfəlik əlcəklər aşağıdakı materiallardan hazırlanır:
Nitril əlcəklər
Yüksək möhkəmliyi, kimyəvi maddələrə davamlılığı və lateks allergiyası yaratmaması səbəbindən qida sənayesində ən çox tövsiyə olunan seçimdir.
Lateks əlcəklər
Elastikliyi və rahat istifadəsi ilə seçilir. Lakin bəzi istifadəçilərdə allergik reaksiyalara səbəb ola bilər.
Vinil (PVC) əlcəklər
Qısa müddətli və yüngül işlər üçün daha sərfəli seçim hesab olunur. Bununla belə, davamlılığı nitril əlcəklərlə müqayisədə daha aşağıdır.
Düzgün əlcəyi necə seçmək olar?
Ən uyğun əlcəyin seçimi aşağıdakı amillərdən asılıdır:
- Görüləcək işin növü;
- Emal olunan qidanın xüsusiyyətləri;
- İş mühitinin tələbləri;
- Qida ilə təmasa uyğunluq sertifikatları və standartları;
- İşçilərdə allergiya riskinin olub-olmaması.
Düzgün seçilmiş və standartlara uyğun qoruyucu əlcəklər həm məhsulun təhlükəsizliyinin qorunmasına, həm də işçilərin sağlamlığının təmin edilməsinə mühüm töhfə verir.
Qida sənayesində əlcəkdən istifadə təkbaşına qida təhlükəsizliyini təmin etmir. Əlcəklərin düzgün seçilməsi, vaxtında dəyişdirilməsi və şəxsi gigiyena qaydalarına əməl olunması birlikdə qidanın çirklənmə riskini minimuma endirir. İş prosesinə və istifadə sahəsinə uyğun, qida ilə təmasa yararlı və müvafiq standartlara cavab verən əlcəklərin seçilməsi həm müəssisənin keyfiyyət standartlarının qorunması, həm də istehlakçı sağlamlığının təmin olunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
